12.05.2020, 13:44 193

Sultan 2. Abdülhamit Han dönemi ve ıslahatları

Osmanlı devleti 34. Padişahı sultan 2. Abdülhamit Han Osmanlı siyasetinde en çok tartışılan isimlerden biri olmuştur. Sultan Abdülhamit’in ıslahatlarından bahsetmeden önce kişiliğinden kısaca bahsetmek istiyorum; sultan Osmanlı tarihinde en yanlış anlaşılan ve bugünlere kadar bizlere yanlış anlatılan bir isim olmuştur. Kendisi dine düşkünlüğe ile bilinirken bile kızıl sultan damgası yemiştir; dış basından gelen bu iddia yıllarca sultan hakkında bir lakap olarak kullanılmıştır.

Ermeni olaylarını bahane göstererek Osmanlının en kudretli isimlerden biri olan 2. Abdülhamit’e bu isim Türkler tarafından konulmasa da ona muhalif olan kişiler bu lakapla özdeşleşmesini sağlamışlardır. Osmanlı tahtında tamı tamına 27 yıl saltanat süren sultan, çöküş içinde aydınlanmaya yer vermeyi başarmıştır. Siyasi kargaşalar ve güçsüz bir devletin başına gelmesine rağmen kurnazlığı, aklı ile Osmanlı devletinin yıkılma sürecini uzatmıştır. Avrupa siyasetini çok iyi takip eden sultan onların anlaşmazlıklarından faydalanmış; dünya üzerinde denge siyaseti uygulamayı başarmıştır. Yenilikçi bir padişah olan sultan, hukuk alanında yaptığı ıslahatlarla ön plana çıksa da birçok alanda ıslahatlar yapmıştır.

2. Abdülhamit’in Eğitim alanında yaptığı ıslahatlar

1.ilk kız okulları açılmıştır

Kendisi eğitime çok düşün olan sultan Abdülhamit, okumayı çok severdi; kendine has bir kütüphanesi de bulunan sultanın okuduğu kitaplar siyasi alanda olmuştur. Osmanlı devletinde ilk kız okullarını açan sultan 2. Abdülhamit olmuştur. Kız çocuklarına sevgisi her zaman fazla olan sultan 2. Abdülhamit, onların düzgün ve eğitimli kişiler olarak yetişmesi için kız okullarını açmıştır. Ayrıca Osmanlı devleti içinde kız okullarının bu kadar geç açılması eğitimde geri kalmışlığın bir örneğidir.

2. Modern okulların sayısı artmıştır

Sultan 2. Abdülhamit Osmanlı devleti taht saltanatının yönetimiyle buluşunca eğitim konusunda detaylı bir araştırma yaptırmış ve Osmanlı devletinin eğitimde ne kadar geri kaldığını görmüştür. Eğitimde hızlı bir kalkınma hamlesi yapan sultan, modern okul sayısını dokuz binlere kadar çıkarmıştır. 2. Abdülhamit’ten önce bu sayı 250lerde olurken sayılar arasında ki fark onun ne kadar eğitime özen ve önem verdiğinin bir kanıtıdır. Modern okul kavramına da bir açıklık getirmek istiyorum. Osmanlı’nın duraklama, gerileme ve yıkılış süreçlerinde eğitim genelde din üzerine yoğunlaşmıştı; özellikle gerilemeden sonra eski Osmanlı modern eğitimi tamamen kaybolmuş, ilim ve fen dersleri çok azalmıştı. Bunun farkında olan sultan modern okulları artırarak yıkılışı önlemek istemiştir.

3. Siyasal bilgiler fakültesi açıldı

Bizlere Osmanlı zamanından kalan siyasal bilgiler fakültesi yine sultan. Abdülhamit zamanında açılmıştır; sultan, yetişecek siyasetçilerin bu alanda donanımlı olmalarını ve bu işe başlarken gençlikten eğitim almalarını istediği için siyasal bilgiler fakültesi oluşturtmuştur.

4. ziraat fakülteleri, veterinerlik fakülteleri, hukuk fakülteleri açılmaya başlandı

Sultan 2. Abdülhamit her alanda yenilikçi olduğu kadar eğitim alanında fazlasıyla yenilikçi olmaya çalıştı. Yukarıda belirttiğimiz fakültelerden başka birçok fakülte daha açılmıştır. Sultanın ülkeyi kalkındıracak olanın gençler olduğuna inancı tamdı ve böyle bir hamle yaptı.

2. Abdülhamit’in sosyal alanda yapılan ıslahatları

Sultan 2. Abdülhamit o kadar çok ıslahat yapmıştır ki saymakla bitmez ama sosyal alanda yapılan ıslahatların en önemli olanlarından bahsedelim. Sosyal alanda yapılan ıslahatlar içinde ulaşım ve haberleşme sultanın, en çok önem verdiği alanlar olmuştur. Sultan bunun için birçok ıslahat yapmıştır.

  1. Ulaşım alanında yapılan ıslahatlar

  1. Hicaz demir yolu hizmete açıldı; sultanın en büyük hayallerinden bir olan hicaz demir yolu, 27 ağustosta törenle hizmete başladı ve İstanbul’dan Medine’ye ilk tren harekât edip 3 gün sonra ulaştı.
  2. Konya Ereğli’sinde demir yolu yapıldı.
  3. Hama demir yolu hizmete girdi.
  4. İstanbul- Selanik yolu yapıldı.
  5. Afyon-Konya demir yolu yapıldı.

Ulaşım alanında yapılan ıslahatlardan bazıları bunlardır; sultanın ulaşıma verdiği değerle birlikte Almanlarla yapılan demir yolları, Osmanlı devleti içinde ulaşımı ve ekonomiyi hızlandıracak hamleler oldu. Hem taşınması zor ürünler daha kolay taşındı hem de insanlar ulaşım sıkıntısını bir az olsun aşmış oldu.

  1. Haberleşme alnında yapılan yenilikler

Osmanlı devletinde haberleşme zayıf olan kollardan biriydi; sultan Abdülhamit, bu sorunu aşmak içinde birçok telgraf hattı kurdurmuştur. Bunlara örnek olarak

  1. Trablus telsiz istasyonu kuruldu.
  2. Medine telgraf hattı kuruldu.
  3. Basra-Hindistan telgraf hattı kuruldu.

Gösterilebilir. Sultan 2. Abdülhamit Han için haberleşme her şeyden önemli bir konumda yer almıştır; tahta geçtiği zamanda ülke sınırları hala genişti ve bunlara ulaşmak için birçok telsiz ve telgraf hattı oluşturuldu.

Sağlık ve sosyal yardımlaşma

Osmanlı’nın kadim sultanlarından sultan 2. Abdülhamit ulaşım ve haberleşme kadar sosyal hayat içinde sağlık ve yardımlaşma konularında el attı. Sultan, kurdurduğu Şişli Eftal hastanesi ile binlerce kişinin tedavi olmasını sağladı. Yardımlaşma alanında hala ayakta duran Darülaceze’ler yine sultan 2. Abdülhamit zamanında kurulmuştur.

Osmanlı için çok önemli bir sultan olan 2. Abdülhamit için yanlış zamanda gelen doğru insan denebilir. Büyük sultan son yıkılma zamanında değil de, duraklama döneminde gelmiş olsaydı; Osmanlı için çok şey farklı olabilirdi.

Yorumlar (1)
YSF 5 ay önce
Kurnaz demek, hiç hoş olmamış
16°
açık
Günün Anketi Tümü
Hangi içerikler Daha yoğun olmalı ?
Namaz Vakti 23 Ekim 2020
İmsak 05:53
Güneş 07:18
Öğle 12:53
İkindi 15:50
Akşam 18:19
Yatsı 19:39
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
Takımlar O P
Takımlar O P
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@